σαράκι και γενικά χαρακτηριστικά

Γενικός όρος-Βιολογικός κύκλος

Τα ξυλοφάγα έντομα όπως και το σαράκι ανήκουν στην πιο μεγάλη τάξη των εντόμων τα κολεόπτερα (σκαθάρια). Ο όρος ξυλοφάγα περιλαμβάνει πολλά είδη και οικογένειες σκαθαριών που οι προνύμφες τους τρέφονται με ξύλο και συνεπώς το καταστρέφουν. Είναι γνωστά περίπου 300.000 διαφορετικά είδη. Στην Ευρώπη βρίσκονται περίπου 20.000 είδη κολεοπτέρων. Tα κολεόπτερα διακρίνονται απο τα υπόλοιπα Αρθρόποδα στο ότι τα τέλεια έντομα έχουν έξι πόδια. Συγκεκριμένα, έχουν εξωσκελετό, έξι πόδια και όμοιο πεπτικό και αναπνευστικό σύστημα με τα υπόλοιπα έντομα. Το νευρικό σύστημα μόνο στην προνύμφη έχει τη χαρακτηριστική φόρμα των εντόμων, στο ενήλικο κολεόπτερο τα γάγγλια της κοιλιάς συσσωρεύονται στο θώρακα. Τα περισσότερα είδη είναι λιγότερο από 6 χιλιοστά (1/4 ίντσας) μήκος, αλλά μερικές φορές μπορεί να φτάσουν τα 25 mm (1 ίντσα) σε μήκος. Τα κολεόπτερα ανήκουν στα έντομα με τελεία μεταμόρφωση, δηλαδή γεννούν αυγά απ” όπου βγαίνουν οι προνύμφες, που δεν μοιάζουν με το σκαθάρι, και στη συνέχεια προκύπτει το τέλειο έντομο το σκαθάρι. Τα σκαθάρια που προτιμούν για τροφή τους το ξύλο είναι γνωστά ως “σαράκ騔 Έχουν έναν κύκλο ζωής που κυμαίνεται από 3 μήνες έως περισσότερο από 1 χρόνο, ανάλογα με τη θερμοκρασία, την υγρασία, και τη διατροφική ποιότητα του ξύλου. Τα ενήλικα ξυλοφάγα είναι συνήθως σε αποχρώσεις του καφέ -κόκκινου.

σαράκι και ο κύκλος ζωής του

Οι προνύμφες (larva) διαφορετικού είδους ξυλοφάγου διαφέρουν σε σχήμα και μέγεθος , αλλά οι περισσότερες έχουν χρώμα κιτρινόλευκο με σκούρους γνάθους (jaws). Τα ισχυρά σαγόνια επιτρέπουν στις προνύμφες να κατασκευάσουν σήραγγες (tunnels) καθώς τρέφονται με το άμυλο και άλλες ενώσεις του ξύλου. Η καταστροφή που προκαλούν οι προνύμφες συνήθως περνάει απαρατήρητη καθώς τρέφονται στο εσωτερικό του ξύλου και τα tunnels που δημιουργούν δεν φαίνονται.Οι σήραγγες αυτές διαφέρουν ανάλογα με το είδος του ξυλοφάγου αλλά μπορούν να διακριθούν απο τη ζημιά που προκαλούν οι τερμίτες. Ο χρόνος που χρειάζεται η προνύμφη για την ανάπτυξή της διαφέρει από μερικούς μήνες έως χρόνια, εξαρτάται απο το είδος καθώς και την τροφή και την υγρασία του ξύλου. Όταν οι προνύμφες ολοκληρώσουν την ανάπτυξή τους μέσα στο ξύλο, περνούν στο επόμενο στάδιο γίνονται νύμφες (Pupa) .Αυτό το στάδιο στην ουσία είναι ένα μια μη παραγωγή περίοδος. Οι νύμφες μεταμορφώνονται σε ενήλικα έντομα (woodboring beetles) που δημιουργούν τις τρύπες στην εξωτερική επιφάνεια του ξύλου. Επίσης οι οπές εξόδου έχουν διαφορετικό σχήμα και μέγεθος μεταξύ των διαφόρων ειδών. Αμέσως μετά την έξοδο τους απο το ξύλο τα ενήλικα έντομα ζευγαρώνουν και τα νέα θηλυκά αναζητούν νέες πηγές ξύλου που θα εναποθέσουν τα αυγά τους..

Τα θηλυκά συνήθως δοκιμάζουν το ξύλο προκειμένου να αποφασίσουν εάν αυτό έχει την κατάλληλη περιεκτικότητα σε άμυλο και υγρασία.

Περιβάλλον

Τα ξυλοφάγα έντομα προσβάλουν έπιπλα , αντικείμενα από ξύλο, ακόμα και ξύλινες κατασκευές κτιρίων. Οι προνύμφες που τρέφονται κάνουν και το μεγαλύτερο μέρος της ζημίας στο ξύλο, και όταν φτάσουν στο στάδιο των ενηλίκων, αναδύονται μέσα από στρογγυλές οπές εξόδου, που ενδέχεται να δημιουργηθούν με το μάσημα στο σομφό του ξύλου. Ενήλικα έντομα ορισμένων ειδών βγήκαν στην επιφάνεια μέσω οπών ακόμα και απο γύψο, πλαστικό, ακόμα και μαλακά μέταλλα που θα μπορούσε να καλύψει το υποκείμενο ξύλο.

Το σαράκι και τα είδη του

Συνολικά υπάρχουν 9 κατηγορίες εντόμων που προσβάλουν το ξύλο ανάλογα με τον τύπο του (Anodidae, Bostrychidae, Lyctidae, Cerambycidae, Hylotrupes,Buprestidae,Scolytidae,Ambrosia,Curculionidae). Τα περισσότερα ξυλοφάγα Κολεόπτερα κατοικημένων χώρων υπάγονται στις οικογένειες Anobidae ,Bostrychiadae και Lyctinae.

Το σαράκι, τα Χαρακτηριστικά του και οι θέσεις ανάπτυξης
σαράκι και τα αυγά του

Έντομα στην οικογένεια Bostrichidae είναι γνωστά ως σκαθάρια σκόνης, επειδή οι προνύμφες δημιουργούν μια λεπτή, σκόνη (πούδρα) (ένα μείγμα από περιττώματα και ρινίσματα ξύλου) που έχει τη σύσταση αλεύρου ή ταλκ σκόνης. Η σκόνη αυτή εμφανίζεται μέσα στις στοές των προνυμφών που περιστασιακά πέφτει από τις τρύπες εξόδου σε μικρούς σωρούς σε δάπεδα ή άλλες επιφάνειες. Αυτή η λεπτή κοκκώδες στάχτη διακρίνει το σαράκι από άλλου είδους ξυλοφάγα έντομα στα κτήρια. Επιπλέον διαφέρουν από την προσβολή που αφήνουν πίσω τους οι τερμίτες. Εάν κοιτάξεις κοντά σε ένα ξύλο που έχει προσβληθεί από τερμίτη θα δεις τις ραβδώσεις(στοές) στις πλευρές του. Πολλά ξυλοφάγα προτιμούν περισσότερο το μαλακό από ότι το σκληρό ξύλο προφανώς επειδή αυτά τα ξύλα έχουν πόρους στους οποίους μπορούν να γεννήσουν τα αυγά τους. Τα Κωνοφόρα δεν έχουν τέτοιους πόρους. Οι μεγάλοι πόροι στα ξύλα μπαμπού, επίσης, μπορεί να γίνουν ένα ευνοημένο υλικό ξενιστή για αυτά τα έντομα. Εκτός από το μεγάλο μέγεθος των πόρων,προτιμούν το ξύλο με υψηλή περιεκτικότητα σε άμυλο. Η περιεκτικότητα σε άμυλο στα κωνοφόρα είναι θρεπτικά χαμηλή για αυτά τα ξυλοφάγα. Θα επιτεθούν σε ξύλο που είναι πολύ ξηρό και που έχει περιεκτικότητα σε νερό τόσο χαμηλό όσο 8%. Τα ενήλικα ξυλοφάγα πιο συχνά επιλέγουν να γεννούν τα αυγά σε ξύλο, όπως η δρυς, καρυδιά, μαόνι , και είναι πιο πιθανό να συμβούν επιμολύνσεις σε ξύλινες επενδύσεις, δάπεδα, κουφώματα, κόντρα πλακέ, μπαμπού, και έπιπλα. Οι επιμολύνσεις μπορεί να συμβούν εάν τα σκαθάρια ή οι προνύμφες μεταφερθούν σε ένα κτίριο με έπιπλα, καυσόξυλα, ή ξύλινα διακοσμητικά αντικείμενα. Μερικές φορές, το μόνο σημάδι της μόλυνσης είναι μικροσκοπικές, στρογγυλές οπές εξόδου που γίνονται από τις αναδυόμενες προνύμφες σε ενήλικα σκαθάρια. Μόλις κάνουν την εμφάνισή τους, τα φτερωτά έντομα θα εξαπλωθούν και σε άλλες ξύλινες επιφάνειες, όπου εναποθέτουν τα αυγά τους σε ημιτελής επιφάνειες, σε ρωγμές ή άλλα ανοίγματα. Επίσης, έχουν την τάση να πετάξουν προς το φως, έτσι μπορεούμε να βρούμε συνήθως νεκρά ενήλικα έντομα σε περβάζια παραθύρων αφού μπορεί να έχουν πρώτα διαλυθεί.

Τα ξυλοφάγα σκαθάρια της οικογένειας Anobiidae είναι γνωστά ως Deathwatch Beetles. Συχνά συγχέονται με τα έντομα αποθηκών και καπνού(πχ stegobium). Τα ενήλικα επικοινωνούν μεταξύ τους και ίσως εντοπίσουν συντρόφους κτυπώντας τα κεφάλια τους στο ξύλο, συνήθως τη νύχτα. Τα σκαθάρια μολύνουν κυρίως κωνοφόρα, ιδιαίτερα έλατο, το οποίο χρησιμοποιείται σε δοκούς, θεμέλια , και ορισμένα είδη επίπλων. Θα βρείτε συνήθως αυτό το σκαθάρι στο παλιό ξύλο ή που είναι μερικώς σάπιο. Τα σκαθάρια προτιμούν το ξύλο που είναι πιο υγρό σε ποσοστά υγρασίας μεγαλύτερη από 14% συνεπώς το πρόβλημα μπορεί να είναι μικρότερο σε περιπτώσεις κτηρίων με κεντρική θέρμανση και κλιματισμό. Είναι πιο πιθανό να τα εντοπίσουμε σε υπόγεια, περιοχές με υγρασία ή άλλα βοηθητικά κτίσματα. Oι προνύμφες γεμίζουν τις στοές τους με πολύ μικρά σφαιρίδια σκόνης (μικρότερα από αυτά που παράγουν οι τερμίτες), και διαφορετικής μορφής πούδρα που δεν είναι τόσο χονδροειδής όπως αυτή που αφήνουν έντομα άλλης οικογένειας Ωστόσο, οι προνύμφες κάνουν το μεγαλύτερο μέρος των ζημιών, και η σκόνη είναι συγκεντρωμένη στις στοές και γίνεται ορατή μόνο όταν οι προνύμφες ή τα ενήλικα σπρώχνουν και ανοίγουν τρύπες προς τα έξω όπου και κάνουν την εμφάνιση τους. Οι τρύπες που αφήνουν τα σκαθάρια αυτής της οικογενείας μπορούν να είναι διαφόρων μεγεθών ενώ άλλων ειδών τείνουν να είναι προς το ίδιο μέγεθος Τα ενήλικα είναι κοκκινωπά έως σκούρο καφέ και γεννούν τα αυγά σε σχισμές, μικρά ανοίγματα, ή τους πόρους των ημιτελών ξύλων. Μπορεί να χρειαστούν 2 χρόνια για να ολοκληρωθεί κάθε γενιά.

Τα έντομα της οικογένειας Bostrichidae είναι γνωστά ως false powderpost beetles. Οι αποικίες αυτών των εντόμων ποικίλουν καθώς εμφανίζονται τόσο σε σκληρά όσο μαλακά ξύλα. Σε αντίθεση τα θηλυκά άλλων ξυλοφάγων που εναποθέτουν τα αυγά τους στην επιφάνεια του ξύλου, έντομα αυτής της κατηγορίας σχηματίζουν μια σήραγγα στο ξύλο και στη συνέχεια εναποθέτουν τα αυγά τους στους πόρους του ξύλου ή σε ρωγμές εντός της σήραγγας. Οι προνύμφες αφήνουν σκόνη πυκνής μορφής χονδροειδή που μοιάζει με σαπούνι σε σκόνη βόρακα , υφή που ξεχωρίζει από των άλλων ξυλοφάγων.Σε κτίρια, τα ξυλοφάγα μολύνουν πατώματα, έπιπλα, ξύλινες επενδύσεις από σκληρό ξύλο και άλλα υλικά . Ενήλικα ορισμένων ειδών βγαίνουν ωστόσο μέσα από μαλακό μέταλλο, όπως ο μόλυβδος και το ασήμι, καθώς και γύψο και άλλα όχι ξύλινα υλικά , που ψάχνουν για θέσεις για να εναποθέσουν τα αυγά τους και να τα προστατέψουν από ακραίες καιρικές συνθήκες. Αυτό δίνει την ονομασία σε κάποια είδη γνωστά ως “leadcable borer” σκουλήκι καλωδίων ( Scobicia declivis) λόγω της συνήθειας του να αναπτύσσεται στις μεταλλικές κατασκευές των τηλεφωνικών γραμμών και ηλεκτρικών καλωδίων. Αυτά τα είδη επίσης έχουν βρεθεί ότι προσβάλλουν ξύλινα βαρέλια κρασιού ,δρύινα ή ακόμα εμφανίζονται προσβολές και στους φελλούς Τα ενήλικα είναι χρώματος σκούρο καφέ ή μαύρο. Η διάρκεια του κύκλου ζωής ποικίλλει. Τα περισσότερα είδη μπορούν να αναπτυχθούν σε 1 χρόνο αλλά μπορεί να διαρκέσει έως και 20 χρόνια για να αναπτυχθεί. Το είδος αυτό συχνά συναντάται στο δάπεδο σκληρού ξύλου από ξύλο δρυός, τέφρα, καρυδιά, κερασιά, και πιστεύεται ότι προσβάλλει την πρώτη ύλη σε δάπεδο στα εργοστάσια, είτε περιοχές που είναι υπό κατασκευή.

 

σαράκι και προληπτικά μέτρα    σαράκι και αντιμετώπιση